Śmierć bliskiej osoby wiąże się nie tylko z emocjami, ale także z koniecznością uregulowania spraw majątkowych. Jednym z pierwszych kroków jest nabycie spadku, czyli formalne potwierdzenie, kto został spadkobiercą. W praktyce w Polsce można to zrobić na dwa sposoby – u notariusza albo w sądzie. Jakie są różnice i który wariant warto wybrać?
Nabycie spadku u notariusza – szybciej, ale nie zawsze możliwe
Notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Taki dokument ma taką samą moc prawną jak orzeczenie sądu i od razu potwierdza prawa spadkobierców.
Żeby jednak skorzystać z tej drogi, muszą być spełnione określone warunki:
- wszyscy spadkobiercy muszą stawić się u notariusza,
- między nimi nie może być sporu co do dziedziczenia,
- trzeba przedstawić wszystkie wymagane dokumenty (akty urodzenia, małżeństwa, akt zgonu, testament – jeśli istnieje).
Zaletą tej procedury jest szybkość – często wystarczy jedno spotkanie u notariusza.
Stwierdzenie nabycia spadku w sądzie – kiedy brak zgody
Jeśli choć jeden ze spadkobierców nie stawi się u notariusza albo istnieje spór co do testamentu, konieczne jest postępowanie sądowe.
Wniosek składa się w sądzie rejonowym właściwym dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Do wniosku należy dołączyć m.in.:
- odpis aktu zgonu,
- akty stanu cywilnego spadkobierców,
- inne dokumenty (np. testament jeżeli istnieje).
Sąd po przeprowadzeniu rozprawy wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, które potwierdza prawa spadkobierców.
Koszty i czas trwania obu procedur
U notariusza: opłata zależy od liczby spadkobierców, ale w prostych przypadkach koszt jest porównywalny z sądem, a procedura zdecydowanie szybsza.
W sądzie: opłata za wniosek o stwierdzenie nabycia spadku to 100 zł, jednak cała procedura może trwać od kilku miesięcy do nawet roku – zwłaszcza jeśli sprawa jest sporna.
Którą drogę wybrać?
Notariusz – gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni i chcą szybko zakończyć sprawę.
Sąd – gdy istnieje spór, brak kontaktu z częścią rodziny lub pojawiają się wątpliwości co do testamentu.
Dlaczego warto skonsultować się z adwokatem?
Nawet jeśli sprawa wydaje się prosta, często w praktyce pojawiają się trudności np. brak dokumentów, problem z ustaleniem wszystkich spadkobierców czy długi spadkowe. Adwokat może pomóc w:
- przygotowaniu pełnej dokumentacji,
- doradzeniu, czy wybrać notariusza czy sąd,
- reprezentowaniu klienta w przypadku sporu.
Podsumowanie
Nabycie spadku to pierwszy krok do uregulowania spraw majątkowych po śmierci bliskiej osoby. Wybór drogi – notarialnej czy sądowej – zależy od sytuacji rodzinnej i stopnia zgodności między spadkobiercami. Warto zawczasu dowiedzieć się, które rozwiązanie będzie najkorzystniejsze, a w razie wątpliwości skorzystać z pomocy profesjonalisty.
📞 Jeżeli potrzebujesz wsparcia w sprawach spadkowych w Żarach lub okolicach – zapraszam do kontaktu.